Czym są zaburzenia odżywiania?
Zaburzenia odżywiania to grupa zaburzeń psychicznych, w których sposób jedzenia, postrzeganie własnego ciała oraz masa ciała stają się głównym źródłem stresu i cierpienia.
Najczęściej diagnozowane zaburzenia to:
- jadłowstręt psychiczny (anoreksja),
- żarłoczność psychiczna (bulimia),
- napadowe objadanie się,
- ARFID (unikające/restrykcyjne zaburzenie przyjmowania pokarmów),
- inne określone zaburzenia odżywiania.
Choć każde z tych zaburzeń przebiega inaczej, wszystkie wymagają profesjonalnej diagnozy oraz kompleksowego leczenia.
Kiedy warto rozważyć konsultację?
Niepokojące sygnały często rozwijają się stopniowo i początkowo mogą wydawać się niegroźne. Warto zgłosić się do specjalisty, jeżeli zauważasz u siebie lub bliskiej osoby:
- silny lęk przed przytyciem,
- ciągłe liczenie kalorii,objawy mogą się różnić w zależności od rodzaju zaburzenia, jednak warto zwrócić uwagę na:
- silną koncentrację na wadze, wyglądzie lub jedzeniu
- restrykcyjne diety lub unikanie posiłków
- epizody objadania się, często połączone z poczuciem winy
- prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających lub nadmierna aktywność fizyczna
- spadek lub wahania masy ciała
- wycofanie społeczne, unikanie wspólnych posiłków
- obniżony nastrój, lęk, drażliwość
- problemy zdrowotne (np. osłabienie, zawroty głowy, zaburzenia hormonalne)
- silny lęk przed przytyciem
- zniekształcony obraz własnego ciała ( osoby mają poczucie, że ważą więcej, mają nadwagę, co nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości)
- poczucie winy po jedzeniu
- niska samoocena uzależniona od wyglądu
- trudności w regulacji emocji
- zmiana sposobu ubierania się młodej osoby, na luźne ubrania „ maskujące „ sylwetkę
- zaburzenia hormonalne (np. brak miesiączki)
- problemy żołądkowo-jelitowe
- w skrajnych przypadkach: powikłania sercowe ( zaburzenie pracy serca)
- obsesyjne kontrolowanie masy ciała,
- przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
- pogorszenie nastroju oraz nasilony lęk.
Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na pełny powrót do zdrowia.
Co daje terapia zaburzeń odżywiania
Leczenie nie polega wyłącznie na zmianie sposobu jedzenia. Celem terapii jest zrozumienie przyczyn problemu, odbudowanie zdrowej relacji z jedzeniem oraz poprawa jakości życia.
Regularna psychoterapia pomaga:
- odzyskać poczucie kontroli nad własnym życiem,
- zmniejszyć lęk związany z jedzeniem,
- odbudować pozytywny obraz własnego ciała,
- nauczyć się rozpoznawania i regulowania emocji,
- ograniczyć napady objadania się,
- przerwać błędne koło restrykcji i kompensacji,
- poprawić samoocenę,
- zmniejszyć ryzyko nawrotów,
- odbudować relacje rodzinne,
- odzyskać radość z codziennego życia.
Najważniejszą zmianą jest nie tylko poprawa zdrowia fizycznego, ale również odzyskanie poczucia bezpieczeństwa, sprawczości i akceptacji siebie.
