Czym są zaburzenia osobowości?
Osobowość jest zbiorem względnie trwałych cech, które wpływają na sposób myślenia, odczuwania emocji, podejmowania decyzji i budowania relacji z innymi ludźmi. O zaburzeniach osobowości mówimy wtedy, gdy określone wzorce funkcjonowania są bardzo sztywne, utrzymują się przez wiele lat i prowadzą do cierpienia psychicznego lub problemów w życiu osobistym, zawodowym i społecznym. Nie są to chwilowe trudności ani efekt gorszego okresu w życiu. Objawy zwykle pojawiają się już w okresie dorastania lub wczesnej dorosłości i utrzymują się przez wiele lat.
Do najczęściej rozpoznawanych zaburzeń osobowości należą:
- osobowość borderline,
- osobowość narcystyczna,
- osobowość unikająca,
- osobowość zależna,
- osobowość obsesyjno-kompulsyjna,
- osobowość paranoiczna,
- osobowość schizoidalna,
- osobowość histrioniczna.
Każdy rodzaj zaburzenia ma swoją specyfikę, jednak wspólnym elementem jest znaczne utrudnienie codziennego funkcjonowania.
Kiedy warto rozważyć diagnozę
Warto zgłosić się do specjalisty, jeżeli od dłuższego czasu zauważasz u siebie:
- bardzo silne i szybko zmieniające się emocje,
- trudności w utrzymaniu stabilnych relacji,
- częste konflikty z bliskimi,
- impulsywne decyzje,
- silny lęk przed odrzuceniem,
- poczucie pustki,
- przewlekłe niezadowolenie z siebie,
- bardzo niskie poczucie własnej wartości,
- perfekcjonizm utrudniający codzienne funkcjonowanie,
- nadmierną potrzebę kontroli,
- trudności z zaufaniem innym ludziom,
- wycofanie społeczne,
- powracające kryzysy emocjonalne,
- zachowania autoagresywne lub samouszkodzenia,
- trudności z regulacją emocji.
- niestabilny obraz samego siebie
- częste wybuchy złości
- unikanie sytuacji w których osoba może spotkać się z krytyką , dezaprobatą lub odrzuceniem
- poczucie bycia niedopasowanym
Jeżeli powyższe trudności utrzymują się przez wiele miesięcy lub lat i wpływają na Twoje życie zawodowe, rodzinne lub społeczne, warto skorzystać z profesjonalnej diagnozy.
Co daje terapia zaburzeń osobowości
Psychoterapia jest najskuteczniejszą metodą leczenia zaburzeń osobowości. Jej celem nie jest zmiana charakteru człowieka, lecz poprawa jakości życia oraz rozwinięcie bardziej elastycznych sposobów radzenia sobie z emocjami i relacjami.
Regularna terapia pomaga:
- lepiej rozumieć własne emocje,
- rozpoznawać niekorzystne schematy zachowania,
- budować stabilniejsze relacje,
- zwiększyć poczucie własnej wartości,
- poprawić komunikację z innymi,
- skuteczniej radzić sobie z konfliktami,
- ograniczyć impulsywność,
- zmniejszyć nasilenie kryzysów emocjonalnych,
- nauczyć się adaptacyjnych sposobów regulacji emocji,
- poprawić funkcjonowanie zawodowe i rodzinne.
W wielu przypadkach terapia pozwala po raz pierwszy zrozumieć mechanizmy, które przez lata wpływały na decyzje, relacje oraz sposób postrzegania siebie.
